Chronoroosteren: oplossing voor nachtwerk of verschuiving van risico’s?

In het Jeroen Bosch Ziekenhuis (JBZ) is afgelopen najaar een opvallende roosterinnovatie beproefd: de traditionele nachtdienst (23 tot 7.00 uur) is opgesplitst in twee diensten van acht uur: 20 tot 4.00 uur en 4 tot 12.00 uur. Het uitgangspunt is dat deze diensten kunnen worden verdeeld op basis van chronotype: avondmensen werken dan de late dienst, ochtendmensen de vroege. De onderliggende belofte is dat werk- en slaapvensters beter aansluiten op het bioritme, waardoor nachtwerk minder belastend wordt.

De vraag die met name voor veiligheidskundigen centraal staat, is niet of het concept aantrekkelijk klinkt, maar of het netto risicoprofiel daadwerkelijk verbetert - voor de hele populatie en over langere tijd. 

Roosterwijzigingen werken in de praktijk namelijk vaak als communicerende vaten: wordt aan de ene kant druk verlaagd (bijvoorbeeld minder 'diepe nacht' per persoon), dan kan elders druk toenemen, bijvoorbeeld door meer overdrachtsmomenten, ultravroege starttijden, extra reistijdrisico of social jetlag. 

De kernvraag luidt daarom: wordt het probleem opgelost of verplaatst?

Wat is chronoroosteren?

In de JBZ-pilot is de nacht opgeknipt in twee blokken van acht uur. In theorie levert...