Arbowet artikel 12 is veranderd, meer betrokkenheid werknemers

Arbowet artikel 12 is op de schop gegaan. Vanaf 1 juli 2026 wordt er (qua uitwerking) een significante wijziging doorgevoerd. Dit zorgt voor een cultuurverandering.

Arbowet artikel 12 gaat over de: “samenwerking, overleg en bijzondere rechten van de ondernemingsraad, de personeelsvertegenwoordiging en de belanghebbende werknemers”.

Reden voor de verandering was dat de wet onvoldoende was verankerd in de Europese richtlijn. De wijziging gaat over de raadpleging in alle bedrijven over het arbobeleid.

Werkgevers moeten hun werknemers raadplegen over het arbobeleid. De wet benoemt daarbij specifieke arbo-onderwerpen, waarover later meer. Daarnaast krijgt de Nederlandse Arbeidsinspectie meer mogelijkheden om hierop toezicht te houden en te handhaven.

Belangrijkste wijzigingen Arbowet:

1. Van samenwerken naar verplicht raadplegen

Werkgevers moeten werknemers actief raadplegen over het arbobeleid.
Voorheen was er sprake van samenwerken
Raadplegen betekent:
- dialoog voeren
- informatie delen
- serieus reageren op input werknemers
- werknemers mogen voorstellen doen over veiligheid en gezondheid

2. Verplichte betrokkenheid via or/pvt (personeelsvertegenwoordiging) óf medewerkers

Onderstaande verplichting geldt voor alle bedrijven (groot en klein)

Heb je een or/pvt → die moet je raadplegen
Geen or/pvt → werknemers direct raadplegen

Dit is een verplichting en is dus niet meer vrijblijvend!

3. Onderwerpen raadpleging

De Arbowet benoemt expliciet onderwerpen waarover geraadpleegd moet worden, zoals:

RI&E en plan van aanpak (PvA)
BHV-organisatie
inzet deskundigen (preventiemedewerker, Arbodienst, bedrijfsarts)
Contract Arbodienst
Voorlichting en instructie

4. Handhaving door arbeidsinspectie wordt strenger

Doordat de onderwerpen expliciet worden benoemd, worden deze toetsbaar voor de arbeidsinspectie die daarop nu kan handhaven.

Niet aantoonbaar raadplegen betekent een overtreding van de Arbowet (art. 12)!

Wat betreft de frequentie van de raadpleging worden geen nadere eisen geformuleerd. Het is aannemelijk dat de or, pvt of werknemers moeten worden geraadpleegd als de omstandigheden daar aanleiding toe geven. Dit zal bijvoorbeeld het geval zijn als er op het gebied van de arbeidsomstandigheden wijzigingen gaan plaatsvinden.

5. Werknemers krijgen expliciet meer rechten

Recht op:
- advies geven
- voorstellen indienen
- betrokken zijn bij besluitvorming [arboportaal.nl]

Welke impact hebben de wijzigingen voor bedrijven

1. Verschuiving van 'papier' naar aantoonbare dialoog

Je moet kunnen laten zien:

dat er overleg plaatsvindt
wanneer en hoe
welke input is gegeven
wat ermee is gedaan

Consequentie is dat:

toolboxen, overleggen en RI&E-sessies goed vastgelegd moeten worden
ook notulen en opvolging van acties zijn belangrijk bewijs en moeten dus gedocumenteerd worden!

2. RI&E moet een levend document worden

Medewerkers moeten actief betrokken worden: