Gevaarlijke stoffen

Afbeelding: 

Asbest verwijderen kan met minder veiligheidsmaatregelen

Asbest is in sommige situaties minder schadelijk dan gedacht
In bepaalde situaties zijn maatregelen om je te beschermen tegen asbest niet nodig, stellen onderzoekers in een recent rapport. Het betreft bijvoorbeeld omwonenden van een brand en bewoners van woningen die incidenteel worden blootgesteld aan asbest door bewerking van in de woning aanwezig asbesthoudend materiaal. Ook bij het verwijderen van asbestcementdaken blijkt het gezondheidsrisico heel klein. Bij kleinere risico’s passen volgens de onderzoekers minder maatregelen.

In februari 2019 verscheen het rapport 'Inzichten voor proportioneel asbestbeleid. Een onderzoek naar gezondheidsrisico’s in verschillende asbestblootstellings-situaties en de kosten van bijbehorend beschermingsbeleid' van de universiteiten Utrecht en Nijmegen, TNO en de stichting Crisislab.

Dit onderzoek richtte zich op het vaststellen van de blootstellingsrisco’s in een aantal concrete situaties (scenario’s) en het daarbij behorende gezondheidsrisico om vast te stellen wat de kosten en baten zijn van asbestbeschermingsbeleid in verschillende situaties.

De belangrijkste scenario’s waren:

Dit artikel lezen...
... en toegang tot alle artikelen en tools op Arbeidsveiligheid?

Dat kan vanaf

€ 66,00

p/jaar

Fijnstof en werken aan de weg

Blootstelling aan gevaarlijke stoffen bij werken aan de weg
Voor fijnstofemissie door industrie en verkeer is er geregeld aandacht. Het gaat dan vaak om de gezondheid van omwonenden. Hoe zit het met de gezondheid van mensen die beroepsmatig aan of naast de weg werken? Dit artikel bespreekt de gevaarlijke stoffen bij werken langs de weg, het verschil tussen arbo- en milieunormen en vooral de mogelijke beheersmaatregelen.

Bronnen

De verontreinigingen in de lucht langs de weg komen uit verschillende bronnen. Allereerst is er de achtergrondvervuiling in een gebied. Die vervuiling is er altijd en bewoners ademen die ook in. Deze achtergrondverontreiniging bestaat onder meer uit de emissie van verkeer in de omgeving, nabijgelegen industrie, eventuele boerderijen en open haarden.

De wegwerker heeft behalve de achtergrondvervuiling ook te maken met de verontreinigingen die door het werk ontstaan. Het gaat dan bijvoorbeeld om stoffen die ontstaan tijdens het frezen, het asfalteren of door uitlaatgassen van machines.

Kortom, er is sprake van een veelvoud aan luchtverontreinigingsbronnen bij het werken aan de weg. Maar welke gevaarlijke stoffen zitten nu eigenlijk in die luchtverontreiniging?

Dit artikel lezen...
... en toegang tot alle artikelen en tools op Arbeidsveiligheid?

Dat kan vanaf

€ 66,00

p/jaar

Nieuwe leidraad voor beoordelen blootstelling chemische stoffen

Leidraad voor de beoordeling van de blootstelling bij inademing van chemische stoffen voor de vergelijking met de grenswaarden en de meetstrategie
De NEN-EN 689 is de norm die gehanteerd moet worden om de blootstelling aan gevaarlijke stoffen in werksituaties te beoordelen. De oude norm dateerde al uit april 1995 en was hoog nodig aan herziening toe. In mei 2018 is de herziene (Engelstalige) NEN689 gepubliceerd.

De volledige naam is: NEN-EN 689:2018 Blootstelling op de werkplek - Meting van de inhalatieblootstelling aan chemische stoffen - Strategie om te voldoen aan de arbeidshygiënische blootstellingsgrenswaarden.

In het kort worden hier enkele kenmerken van de nieuwe norm beschreven.

De in de norm voorgestelde aanpak bestaat uit

  • een initiële werkplek blootstellingsbeoordeling en
  • daarna in de tijd periodieke herbeoordelingen.

Die periodieke herbeoordelingen zijn bedoeld om te borgen dat de situatie nog steeds veilig is. Dit omdat situaties bijvoorbeeld kunnen veranderen, werkzaamheden kunnen wijzigen en de bescherming die ventilatievoorzieningen biedt kan teruglopen.

Initiële werkplek blootstellingsbeoordeling

De initiële werkplek blootstellingsbeoordeling bestaat uit de volgende stappen

Dit artikel lezen...
... en toegang tot alle artikelen en tools op Arbeidsveiligheid?

Dat kan vanaf

€ 66,00

p/jaar

Hoe vervang je gevaarlijke stoffen strategisch?

Vervang gevaarlijke stoffen voor een betere gezondheid
Gevaarlijke stoffen staan steeds meer in de belangstelling. Dit omdat steeds duidelijker wordt dat veel werknemers gezondheidsschade oplopen door blootstelling aan gevaarlijke stoffen tijdens hun werk. In twee artikelen gaan wij in op het belang van vervanging of eliminatie van zeer gevaarlijke chemische stoffen. Omdat vervanging of eliminatie van de gevaarsbron de eerste stap is in de arbeidshygiënische strategie, wordt deze strategie kort toegelicht in dit artikel. Het belang van vervangen legden wij al in het eerdere deel uit.

Arbeidshygiënische strategie

Met een goed vervangingsbeleid voor gevaarlijke stoffen wordt een beleid bedoeld dat gericht is op aanpak aan de bron. Dus de hoogste stap in de arbeidshygiënische strategie.

Dit is ook wettelijk verplicht in de Arbowet conform artikel 3 lid 1b. Die zegt:

‘De werkgever zorgt voor de veiligheid en de gezondheid van de werknemers inzake alle met de arbeid verbonden aspecten en voert daartoe een beleid dat is gericht op zo goed mogelijke arbeidsomstandigheden, waarbij hij, gelet op de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening, het volgende in acht neemt: tenzij dit redelijkerwijs niet kan worden gevergd worden de gevaren en risico's voor de veiligheid of de gezondheid van de werknemer zoveel mogelijk in eerste aanleg bij de bron daarvan voorkomen of beperkt’.

Dit artikel lezen...
... en toegang tot alle artikelen en tools op Arbeidsveiligheid?

Dat kan vanaf

€ 66,00

p/jaar

Gevaarlijke stoffen vervangen door alternatieven redt levens

Vervang gevaarlijke stoffen door alternatieven
Gevaarlijke stoffen staan steeds meer in de belangstelling. Dit omdat steeds duidelijker wordt dat veel werknemers gezondheidsschade oplopen door blootstelling aan gevaarlijke stoffen tijdens hun werk. In een reeks artikelen gaan wij in op het belang van vervanging of eliminatie van zeer gevaarlijke chemische stoffen. Daarna wordt beschreven hoe dat kan worden gerealiseerd (het proces 2). Omdat vervanging of eliminatie van de gevaarsbron de eerste stap is in de arbeidshygiënische strategie, wordt deze strategie kort toegelicht in een tweede artikel.

Belang van vervanging

Door de toegenomen regelgeving rond gevaarlijke stoffen ontstaat een steeds grotere druk op bedrijven het gebruik van zeer gevaarlijke stoffen te vermijden. Bovendien hebben de bedrijven logischerwijs geen zin in de strenge registratieverplichtingen voor bijvoorbeeld kankerverwekkende en mutagene stoffen waarbij zij op naam van de betreffende blootgestelde werknemers de registratie moeten bijhouden. Het Arbobesluit stelt hierover in artikel 4.15 lid 1:

Dit artikel lezen...
... en toegang tot alle artikelen en tools op Arbeidsveiligheid?

Dat kan vanaf

€ 66,00

p/jaar

Stof en de kans op explosie

Explosiegevaar door stof
Werken met stof kan behoorlijke risico’s met zich meebrengen, zowel op de korte als de lange termijn. Hoe reduceer je de kansen op een stofexplosie? Lees het in dit uitgebreide artikel.

Dit is het laatste artikel in een reeks van vijf over stof. Eerder plaatsten wij artikelen over gezondheidsrisico's, grenswaarden, wettelijke verplichtingen en beheersmaatregelen.

Reductie van de risico's op optreden van stofexplosies

Door de in het vorige deel beschreven maatregelen wordt niet alleen in directe zin voorkómen dat er stofverspreiding plaatsvindt waarmee de gezondheid baat heeft, maar ook wordt daarmee bereikt dat er niet zodanige stofophoping en stofconcentraties kunnen ontstaan dat er kans op explosies bestaat.

Dit artikel lezen...
... en toegang tot alle artikelen en tools op Arbeidsveiligheid?

Dat kan vanaf

€ 66,00

p/jaar

Stof en de wettelijke verplichtingen

De aard, mate en duur van de blootstelling van stof moet worden bepaald voor het inschatten van de risico's.
Werken met stof kan behoorlijke risico’s met zich meebrengen, zowel op de korte als de lange termijn. Welke risico's zijn er en waarom blijft bijvoorbeeld longbeschadiging door kwarts doorgaan, ook al stopt de blootstelling? Lees het in dit uitgebreide artikel over (de wettelijke verplichtingen bij) werken met stof.

Al eerder plaatsten wij een aantal artikelen over stof. Dit is het vierde artikel in de reeks van vijf. De komende week volgt nog een artikel over het risico op stofexplosies.

Wettelijke verplichting en gevalideerde methodes

De aard, mate en duur van de blootstelling aan stof moet worden bepaald om de risico's te kunnen inschatten.

In het Arbobesluit wordt gesteld: met betrekking tot de aard van de blootstelling wordt in elk geval vastgesteld aan welke gevaarlijke stoffen werknemers worden of kunnen worden blootgesteld, wat de gevaren zijn die aan die stoffen zijn verbonden, in welke situaties blootstelling zich kan voordoen en op welke wijze blootstelling kan plaatsvinden. Ook dient de aard, de mate en de duur van die blootstelling te worden beoordeeld teneinde de gevaren voor de werknemers te bepalen.

Dit artikel lezen...
... en toegang tot alle artikelen en tools op Arbeidsveiligheid?

Dat kan vanaf

€ 66,00

p/jaar

Stof en beheersmaatregelen

Neem de juiste maatregelen bij het werken met stof
Werken met stof kan behoorlijke risico’s met zich meebrengen, zowel op de korte als de lange termijn. Hoe risico's beheersen? Lees het in dit uitgebreide artikel over welke beheersmaatregelen te nemen bij het werken met stof.

Dit is het derde artikel in een reeks van vijf over stof. De komende weken volgen nog twee artikelen over wettelijke verplichtingen en het risico op stofexplosies.

In het algemeen gelden bij het werken met stof de principes van de arbeidshygiënische strategie. De arbeidshygiënische strategie houdt in dat bij het toepassen van beheersmaatregelen een hiërarchische volgorde dient te worden aangehouden in afnemende volgorde.

Deze volgorde is:

A. Elimineren van de bron;

B. Maatregelen nemen in de overdrachtsweg van bron naar mens: maatregelen aan de bron en direct om de bron;

C. Maatregelen nemen in de omgeving;

D. Organisatorische maatregelen nemen;

E. Persoonlijke beschermingsmiddelen gebruiken.

A. Elmineren van de bron

Als eerste stap geldt het voorkómen van het ontstaan van stof.

Hoe te handelen bij morsen van gevaarlijke stoffen

Veel bedrijven zijn slecht voorbereid op hoe te handelen bij een morsincident met gevaarlijke stoffen. Vaak is er wel een bedrijfsnoodplan. Deze beschrijft echter veelal alleen maar de meer standaard incidentscenario’s zoals hoe te handelen bij een brand, hoe een ontruiming geregeld moet worden en wat te doen bij een ongeval met letsel. Soms wordt er ook beschreven hoe met agressie-incidenten om te gaan en wat te doen bij een bommelding of een poederbrief. Zelden staat beschreven hoe te handelen bij een incident waarbij chemische stoffen betrokken zijn: een spill (mors)-incident of een voorval waarbij een medewerker een chemische stof over zich heen krijgt.

Vreemd, gelet op het feit dat in veel bedrijven met chemische stoffen wordt gewerkt.

Wat te doen bij een spill?

Uitgegaan wordt van een spill met een vloeistof. Dus vloeistof loopt uit een verpakkingseenheid ongecontroleerd over de vloer de ruimte in. Wat nu te doen wanneer er zo’n morsincident plaatsvindt? Bijvoorbeeld een fles met een gevaarlijke vloeistof valt kapot op de grond, een jerrycan lekt, met de lepels van een vorkheftruck wordt een vat doorboort die vervolgens lek raakt. Allemaal incidenten waarbij er ongecontroleerd vloeistof over de vloer uitstroomt.

Een goede maatregel is de vloeistofplas af te dekken. Dat voorkomt verdamping en daardoor verspreiding van dampen. Als het om brandbare stoffen gaat, kan door die verspreiding zo te beperken, de kans verkleind worden dat die dampen verderop door ontstekingsbronnen in brand raken.

Dit artikel lezen...
... en toegang tot alle artikelen en tools op Arbeidsveiligheid?

Dat kan vanaf

€ 66,00

p/jaar

Stappenplan PMO Gevaarlijke Stoffen

Bedrijfsarts gevaarlijke stoffen

Mensen kunnen tijdens het werk aan een veelheid aan gevaarlijke stoffen worden blootgesteld. Hoe te handelen is complex. Om bedrijfsartsen en arbeidshygiënisten houvast te geven voor het opstellen van een PMO Gevaarlijke Stoffen heeft de Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB) in samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Arbeidshygiëne (NVvA) onlangs een stappenplan ontwikkeld. De leidraad biedt structuur en een richting voor een dergelijk preventief medisch onderzoek.   

Pagina's

Abonneren op RSS - Gevaarlijke stoffen